W imieniu Stowarzyszenia Przywracania Pamięci „Kołobrzeg 80” zapraszam serdecznie na uroczyste zgromadzenie w związku z ustanowieniem 11 lipca Narodowym Dniem Pamięci o Polakach – Ofiarach Ludobójstwa dokonanego przez OUN i UPA na ziemiach wschodnich II Rzeczypospolitej Polskiej.

            Zgromadzenie odbędzie się 11 lipca (w piątek) o godzinie 16.50 przed Pomnikiem Ofiar Operacji Antypolskiej NKWD 1937-1938 i Zagłady Nadberezyńców przy ul. VI Dywizji Piechoty 60 w Kołobrzegu.  Złożymy tam kwiaty, zapalimy znicze oraz pomodlimy się w intencji polskich ofiar ludobójstwa.

            Sejm Rzeczypospolitej Polskiej ustawą z dnia 4 czerwca 2025 r. ustanowił 11 lipca Narodowym Dniem Pamięci o Polakach – Ofiarach Ludobójstwa dokonanego przez OUN i UPA na ziemiach wschodnich II Rzeczypospolitej Polskiej. Podkreślenia wymaga, że na obecnych 436 za przyjęciem ustawy głosowało 435 posłów, a wstrzymała się jedna posłanka Aleksandra Uznańska-Wiśniewska. Niewątpliwie rzadko się zdarza taka jednomyślność wśród posłów. Senat bez żadnych poprawek przyjął ustawę w dniu 11 czerwca 2025 r. Ustawa jest krótka, zawiera jedynie trzy artykuły. Pierwszy z nich stanowi „Dzień 11 lipca ustanawia się Narodowym Dniem Pamięci o Polakach – Ofiarach Ludobójstwa dokonanego przez OUN i UPA na ziemiach wschodnich II Rzeczypospolitej Polskiej.”. Drugi artykuł wskazuje, że jest to święto państwowe, a trzeci, że ustawa wchodzi w życie z dniem następnym po dniu ogłoszenia. Ustawa została ogłoszona w Dzienniku Ustaw RP w dniu 4 lipca 2025 r. (po podpisaniu jej przez Prezydenta RP Andrzeja Dudę), a tym samym weszła ona w życie poczynając od dnia 5 lipca 2025 r. Istotna jest preambuła ustawy, w której zapisano, cyt.:

            „W latach 1939–1946 nacjonaliści ukraińscy z Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów (OUN), Ukraińskiej Powstańczej Armii (UPA) oraz innych ukraińskich formacji nacjonalistycznych działających na ziemiach Kresów Wschodnich II Rzeczypospolitej Polskiej (województwa wołyńskie, tarnopolskie, stanisławowskie, lwowskie, poleskie) oraz obecnych województw lubelskiego i podkarpackiego dokonali na ludności polskiej zbrodni ludobójstwa. Zamordowali ponad sto tysięcy Polaków, głównie mieszkańców wsi, zniszczyli ich mienie i doprowadzili do uchodźstwa z Kresów Wschodnich II Rzeczypospolitej setek tysięcy Polaków. Apogeum tej zbrodni przypada na lipiec 1943 r., a symboliczną datą hekatomby Polaków z rąk ukraińskich nacjonalistów jest dzień 11 lipca 1943 r., kiedy Polacy byli mordowani w około stu miejscowościach. Męczeńska śmierć z powodu przynależności do narodu polskiego zasługuje na pamięć w formie dnia wyróżnianego corocznie przez państwo polskie, w którym ofiarom będzie oddawany hołd.”

            Zapraszam więc wszystkich, którzy chcą ofiarom oddać należny im hołd, aby przybyli na zgromadzenie z flagami narodowymi. Mam nadzieję, że nowe święto przyczyni się do popularyzacji wiedzy o tragicznych zdarzeniach na Kresach Wschodnich. Przez cały okres PRL-u wiedza ta była skrzętnie ukrywana i wyrosły całe pokolenia, w tym również moje, wychowywane w całkowitej nieświadomości o wydarzeniach, które popularnie określane są „rzezią wołyńską”. Powstał jeden film fabularny oraz sporo książek, które z powodu naukowego charakteru są mało dostępne. Jeszcze większy problem ze stanem świadomości istnieje po stronie ukraińskiej. Ukraińcy są przekonani, iż istnieje symetria, że Ukraińcy mordowali Polaków i nawzajem. Mnie osobiście przeraża, ze organizacje OUN i UPA i ich członkowie są traktowani przez Ukraińców jak bohaterzy. Banderze stawia się pomniki i nazywa się jego nazwiskiem ulice i place, a szczególnie we wschodniej Ukrainie. Ustanowienie święta 11 lipca spotkało się z protestem ze strony władz ukraińskich. Dopiero niedawno pozwolono na pierwszą ekshumację ofiar, co jest kroplą w morzu potrzeb. Mam nadzieję, że święto 11 lipca pozwoli uświadomić Ukraińcom, którzy przebywają obecnie na polskim terytorium faktyczny przebieg wydarzeń. Jestem za pojednaniem naszych narodów, co jest we wspólnym interesie, ale przede wszystkim jestem za szerzeniem prawdy.

Adwokat Edward Stępień